ชาติที่รัก “ไทย-กัมพูชา” กับเส้นสมมติ
“ชาติที่รัก” เป็นงานวิเคราะห์เชิงลึกที่พาผู้อ่านไปสำรวจพลวัตความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับกัมพูชาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยร้อยเรียงเรื่องราวผ่านมิติทางประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ การเมืองระหว่างประเทศ และลัทธิชาตินิยม โดยเฉพาะในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับกรณีพิพาทปราสาทพระวิหาร เพื่อชี้ให้เห็นว่าความสัมพันธ์ของสองประเทศเพื่อนบ้านนี้มีความเปลี่ยนแปลงไปตามบริบทและผลประโยชน์ในแต่ละยุคสมัย ใน 2 มิติ คือ มิติทางประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และความมั่นคง
เริ่มจากศึกษาความสัมพันธ์ในอดีตผ่านมุมมองทางเศรษฐกิจและการค้า โดยชี้ให้เห็นว่าเส้นทางการค้าระหว่างลุ่มแม่น้ำโขงกับลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการฟื้นฟูและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจักรไทยในยุคโบราณ ความเชื่อมโยงนี้ไม่ได้มีเพียงแค่เรื่องการศึกสงคราม แต่ยังเกี่ยวข้องกับเครือข่ายผลประโยชน์ร่วมกันทางเศรษฐกิจ
จากนั้นจะวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่ซับซ้อนในช่วงสงครามเย็น จากเดิมที่เคยมองว่าเขมรแดงเป็นภัยคุกคามและเป็น “ศัตรู” ของไทย แต่การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในภูมิภาค (โดยเฉพาะการเข้ามาของเวียดนาม) ได้ผลักดันให้ไทยและเขมรแดงกลายมาเป็น “พันธมิตร” ร่วมรบเพื่อความมั่นคง พร้อมทั้งมีการอธิบายถึงบทบาทของเงินตราและผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจชายแดนที่ร้อยรัดทั้ง 2 ฝ่ายไว้ด้วยกัน
ปัญหาความขัดแย้ง ลัทธิชาตินิยม และกรณีปราสาทพระวิหาร
เริ่มจากย้อนมองช่วงเวลาที่ทั้งสองประเทศพยายามสร้าง “ความร่วมมือ” ในการผลักดันให้ปราสาทพระวิหารขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก ซึ่งในระยะแรกสะท้อนถึงความพยายามทางการทูตในการเปลี่ยนพื้นที่ความขัดแย้งให้กลายเป็นพื้นที่แห่งวัฒนธรรมร่วมกัน
จากนั้นจะวิเคราะห์จุดเปลี่ยนความขัดแย้งกรณีปราสาทพระวิหารที่ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองในบริบทของการเมืองไทยที่กำลังแบ่งขั้วอย่างรุนแรง ผ่านการเคลื่อนไหวของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยและกลุ่มที่เกี่ยวข้อง โดยผู้เขียนเรียกว่า “ขบวนการอนารยะสังคม” ซึ่งใช้ลัทธิชาตินิยมมาปลุกระดมจนทำลายความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
จบด้วยการวิเคราะห์วิกฤตการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชาในปี 2025 โดยชี้ให้เห็นว่า ลัทธิชาตินิยมยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่จุดชนวนความขัดแย้ง และวิเคราะห์ถึงข้อจำกัดของการใช้แนวทางการทหารในการแก้ไขปัญหาชายแดน ซึ่งไม่สามารถนำไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืนได้
สารบัญ:
คำนำผู้เขียน
ภาค 1 การเมือง-การค้าในประวัติศาสตร์ของสองรัฐ
1 สงครามกับการควบคุมการค้าและกำลังคนในลุ่มน้ำโขง: เพื่อฟื้นฟูอาณาจักรลุ่มเจ้าพระยา
– ความสำคัญของปัญหา
– เส้นทางการค้าสองฝั่งโขงและชายฝั่งทะเล
– สงครามแย่งชิงฮาเตียน
– การทำลายล้าง ปะทะ การสร้างสรรค์ในกัมพูชา
– ผลกระทบด้านประชากรต่อกัมพูชา
– การกวาดต้อนแรงงานเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจสยาม
– สรุป
2 ศัตรู พันธมิตร และเงินตรา: สายใยร้อยรัดไทย-เขมรแดง
– “ภัยคุกคาม” ชื่อเขมรแดง
– เขมรแดงในฐานะ “พันธมิตร”
– มนุษยธรรมเพื่อใคร
– เขมรแดง “หุ้นส่วนธุรกิจ” ของไทย
– การปิดล้อมเขมรแดง
– ความท้ายบท
– ภาค 2 กรณีปราสาทพระวิหารและความขัดแย้งชายแดนในปัจจุบัน
3 ความร่วมมือเพื่อให้ปราสาทพระวิหารเป็นมรดกโลก
– คำพิพากษาศาลโลก ค.ศ. 1962
– แผนที่ สนธิสัญญา และพื้นที่ทับซ้อน
– หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
– จุดเริ่มต้นของความร่วมมือด้านการท่องเที่ยว
– กระบวนการขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารเป็นมรดกโลก
– สรุป
4 ขบวนการอนารยะสังคมในการเมืองแบ่งขั้วและปราสาทพระวิหาร
– พันธมิตรของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย
– ดินแดนที่สูญเสียไป
– การต่อสู้กับมายาคติชาตินิยม
– ผู้สนับสนุนพันธมิตร
– รัฐบาลอภิสิทธิ์กับปราสาทพระวิหาร
– บทบาทของตัวแสดงอื่น
– เมื่อไฟชาตินิยมลวกมือ
– ทางตัน, กลับไปที่ศาลโลก
5 วิกฤตการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา ค.ศ. 2025: ชาตินิยมและขีดจำกัดของวิธีการแบบทหาร
– เหตุการณ์สำคัญ
– เรื่องเล่าแบบชาตินิยม
– ทหารภิวัตน์
– ข้อจำกัดของคนกลางในเวทีนานาชาติ
– สรุป
———
ชาติที่รัก “ไทย-กัมพูชา” กับเส้นสมมติ
พวงทอง ภวัครพันธุ์ เขียน
สำนักพิมพ์มติชน
จำนวน 370 หน้า ปกอ่อน
ขนาด 14.3 x 21 x 1.8 เซนติเมตร
ISBN 9789740220305
