ทำไมเมืองมลายูอย่าง “ปาตานี” ต้องตกเป็นของสยาม
ส่วนเมืองมลายูที่เหลือตกเป็นของอังกฤษและกลายเป็นส่วนหนึ่งของมาเลเซียในเวลาต่อมา…
หนังสือเล่มนี้ไม่ได้มองเพียงสยามเป็น “ผู้กระทำ” และปาตานีเป็น “ผู้ถูกกระทำ”
และไม่ได้มองการกระทำของสยามต่อปาตานีว่าเป็นไปเพื่อความก้าวหน้าและความมั่นคงของชาติตามที่มีคำกล่าวอ้าง
แต่หนังสือเล่มนี้มุ่งก้าวให้พ้นกับดักคู่ตรงข้ามของประวัติศาสตร์ชาตินิยมสยามและปาตานี โดยพาผู้อ่านย้อนกลับไป 1 ศตวรรษก่อนการทำ “สนธิสัญญาแองโกล-สยาม 1909” อันเป็นช่วงเวลาที่ปาตานีถูกสยามแบ่งออกเป็น 7 หัวเมือง เพื่อชี้ให้เห็นการค่อยๆ เปลี่ยนแปลงระลอกใหญ่ จนนำมาสู่การปักปันเส้นเขตแดนในเวลาต่อมา
ความเข้าใจประวัติศาสตร์ที่หนังสือเล่มนี้ได้สร้างสรรค์ขึ้น เปิดโอกาสให้ผู้คนในสังคมไทยเกิดคำถามใหม่ ไม่ถูกจองจำไว้ด้วยความรักชาติแบบคับแคบ อันก่อให้เกิดโศกนาฏกรรมมาอย่างยาวนาน
สารบัญ
คำนิยม โดย อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์
คำนำผู้เขียน
1. บทนำ
“สนธิสัญญาแองโกล-สยาม 1909” สารตั้งต้นของเรื่องราวทั้งหมด
โลกคู่ขนานของประวัติศาสตร์นิพนธ์ปาตานี
2. กำเนิด 7 หัวเมือง: ปฐมบทแห่งการเปลี่ยนแปลง
การเป็นเมืองท่าของปาตานี
การเมืองในราชสำนัก
จากหัวหน้าชุมชนสู่เจ้าเมือง: กำเนิด 7 หัวเมืองปาตานี
พลวัตประวัติศาสตร์ที่นำไปสู่การแบ่ง 7 หัวเมือง
3. รามัน: เมืองตอนในที่ถูกลืม
กำเนิดรามัน
ดีบุกและการเมืองระหว่างรัฐมลายู
รามัน เปรัก สยาม และอังกฤษ
ตำแหน่งแห่งที่ของรามัน
4. สลับสับเปลี่ยนอำนาจนำ: การช่วงชิงที่เกือบจะสำเร็จของอำนาจทางศีลธรรม
ฃลักษณะการกุมอำนาจของชนชั้นนำปาตานี
ยุครุ่งเรืองของราชสำนัก
ออรังกายาเรืองอำนาจ
เมื่ออูลามาอฺปรากฏตัว
การช่วงชิงที่เกือบจะสำเร็จ
5. บทสรุป
ปาตานีก่อน 1909
ปาตานีหลัง 1909
บรรณานุกรม
นามานุกรม
——
ปาตานีฉบับชาติ(ไม่นิยม) สงครามช่วงชิงอำนาจก่อนปักปันเส้นเขตแดน
ผู้เขียน วันอิฮซาน ตูแวสิเดะ
คำนิยม อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์
จำนวน 248 หน้า
ปีที่พิมพ์ เมษายน 2567
สำนักพิมพ์มติชน
ISBN 9789740218876
