นิตยสารสารคดี ฉบับ 500 พฤศจิกายน 2569
ชา เครื่องดื่มแห่งวัฒนธรรม
คัมภีร์ฉาจิงของท่านลู่อวี่ บันทึกไว้เมื่อ 1,200 ปีก่อน ว่าชาเป็นพืชพิเศษที่เทพเจ้าเสินหนงแนะนำให้มนุษย์ได้รู้จักตั้งแต่เมื่อ 5,000 ปีก่อน
คนจีนโบราณดื่มน้ำชาที่นำใบชาผ่านกรรมวิธีชงด้วยน้ำร้อนมานับพันปี ธรรมเนียมนี้คงเผยแพร่เข้าสู่ดินแดนสยามพร้อมกับการมาถึงของพ่อค้าจีน แต่จะเป็นเมื่อใดยังไม่พบหลักฐานยืนยัน กว่าจะปรากฏข้อมูลชัดเจนก็ในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
สมัยรัตนโกสินทร์ ชาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในงานพระราชพิธี ชนชั้นสูงรู้จัก “ใบชาชาติจุหลัน” คนทั่วไปรู้จักชา “อันโคย บู๋อี๋ ล่ำก๋อง” จนมาถึงยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เราก็เริ่มรู้จัก “ชาดำเย็น” ชาใส่นมเย็นหรือ “ชาไทย” ชุมชนคนจีนโพ้นทะเลในไทยก็ยังคงผูกพันและส่งต่อวัฒนธรรมชามาเรื่อย ๆ ทั้งในครอบครัว ศาลเจ้า ร้านอาหาร และการเข้าสมาคม
เข้าสู่ศตวรรษที่ 21 ชาเขียวและมัตจะ ของญี่ปุ่นกลายเป็นกระแสเครื่องดื่มที่คนรุ่นใหม่ชื่นชอบด้วยเทรนด์การดูแลรักษาสุขภาพและรสชาติอูมามิ
สารคดีฉบับนี้จะพาพวกเราไปรู้จักชา ตั้งแต่ขั้น 101 จากไร่ชาจนมาถึงร้านชา ประวัติศาสตร์ และความหมายอันลึกซึ้งที่ซ่อนอยู่ในชาและการจิบชา
—–
เรื่องเด่นประจำฉบับ
- ชา ๑๐๑
- ไร่ชา
- หลังร้านใบชา สนทนาเรื่องชีวิตผ่านจอกชา
- ถอดรหัส “ชาเขียวญี่ปุ่น” จากไร่ชาสู่เครื่องดื่มยอดฮิต
- THE MASTER – ชีวิตที่เดินมาสุดทางฝัน ของ รอง เค้ามูลคดี
COLUMN
- Book of Life – ปล้นผลิตผล ! STOLEN HARVEST
- วาดเมือง – หมู่บ้านนกเงือกภูเขาบูโด
- สารคดีพิเศษ
- จากบรรณาธิการ – 500 茶
- คิด – cool ชานมไข่มุก เครื่องเซ่นไวรัล
- Cold War Untold Frame – เวียดนามใต้ “เพื่อนเก่า” ที่เราต้องลืม
- วิทย์คิดไม่ถึง – เกิดก่อนเกิดหลัง ชีวิตพังไม่เหมือนกัน
- ข่าวธุรกิจ-ผลิตภัณฑ์
- วิชาความตาย – วางแผนชีวิตและความตายกับ Death Planner
- THE MASTER – ชีวิตที่เดินมาสุดทางฝัน ของ รอง เค้ามูลคดี
- Hidden (in) Museum – ชามตราไก่ ไฮไลต์ลำปาง
- ท้ายครัว – ผัดกะเพราราดข้าว แบบชาว flexitarian
SCOOP
- ชา ๑๐๑
- ไร่ชา
- ไร่ชาแม่สลอง อู่หลงแหล่งไทย
- ไร่ชาอัสสัม อาณานิคม พรหมบุตร และกลิ่นมอลต์
- เมี่ยง ชาที่ไม่ต้องชง
- จ๋อ เจี๊ยะเต๊ เชิญนั่ง รับประทานน้ำชา
- หลังร้านใบชา สนทนาเรื่องชีวิตผ่านจอกชา
- ถอดรหัส “ชาเขียวญี่ปุ่น” จากไร่ชาสู่เครื่องดื่มยอดฮิต
- Monsoon Tea ชารักษาป่า
- Gimbocha กิมบ้อชา ร้านชาคุณยาย การเติบโตของ เจ้าของร้านรุ่นหลาน
- ว่าด้วย “ที่ชา” วัดสุทัศน์





